بسیج لشگر مخلص خداست

طرح صالحین
نویسنده : حسین ملکی - ساعت ٦:٤٥ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۳٩٠/٩/۱٧
 

 

 

 

معاون تربیت و آموزش بسیجیان نیروی مقاومت در باره طرح صالحین می گوید.

بقای هر نهاد، سازمان و تشکیلاتی در گرو به روز بودن آن است. بسیج نیز از این قاعده مستثنی نبوده و نیست. طرح تحول و تعالی که چند سالی است در سپاه پاسداران در حال انجام است، در همین راستا طراحی و اجرا می گردد که با توجه به اهمیت بسیج به عنوان بدنه مردمی سپاه این طرح به ویژه در حوزه ایجاد قدرت نرم توجه ویژه ای به بسیج دارد.
در همین راستا طرح های زیادی به صورت میدانی بررسی شد و با استفاده از تجربیات نیروهای موفق در بسیج چند طرح به صورت کاربردی آماده ارائه به پایگاه های بسیج گردید و با تشکیل معاونت تربیت و آموزش بسیجیان در نیروی مقاومت، متولی این طرح ها مشخص شد.
یکی از مهمترین این طرح ها طرح صالحین است که امسال گسترده ترین حوزه فعالیت نیروی مقاومت را تا سطح پایگاه ها شامل می شود. لذا با توجه به اهمیت بحث، گفت وگویی با حجت الاسلام سعید دسمی، معاون تربیت و آموزش نیروی مقاومت انجام دادیم. البته حوزه فعالیت این معاونت فراتر از اجرای این طرح ها است که در فرصت دیگری به آنها خواهیم پرداخت.

¤ قبل از پرداختن به موضوع بحث لطفاً سوابق فعالیت های فرهنگی خود را بیان کنید.

با عرض سلام خدمت شما و همکاران محترمتان، به طور اجمال عرض کنم بنده امام جماعت مسجد حضرت موسی بن جعفر (ع) در استان خوزستان بودم، مسئول حوزه علمیه امام خمینی (ره)، مشاور فرهنگی فرمانده نیروی مقاومت، مسئول طرح اسوه، مسئول معاونت امر به معروف و نهی از منکر و در حال حاضر مسئول معاونت تربیت و آموزش نیروی مقاومت هستم که همواره با محور قرار دادن فعالیت های فرهنگی در بخش های مختلف مشغول بوده ام. حتی در معاونت امر به معروف و نهی از منکر که آنجا نیز با محوریت کار فرهنگی وارد شدیم و جنبه های انتظامی آن را در مرحله دوم قرار دادیم. البته در صفی ترین رده های بسیج یعنی پایگاه ها هم هنوز مشغول فعالیت هستم.

¤ یکی از مهمترین طرح هایی که در سطح پایگاه های مقاومت در حال اجرا است، طرح صالحین است. در خصوص این طرح و ویژگی های آن و نیز علت طراحی و اجرای آن توضیح دهید.

همان طور که فرمودید طرحی را در معاونت تربیت و آموزش در حال اجرا داریم که طرح صالحین نام گرفته است. در واقع با بررسی های میدانی صورت گرفته و با توجه به تجربیات پایگاه های موفق در همان زمانی که طرح اسوه اجرا می شد، توجه فرماندهان سپاه و نیروی مقاومت به این بود که وضعیت فعالیت های فرهنگی و اعتقادی را در پایگاه ها بهبود ببخشند که با بررسی های انجام گرفته به مدلی رسیدیم که در چندین پایگاه نمونه به کارگیری شده بود. البته با شیوه های مختلف که با کار کارشناسی در مجموع به طرح صالحین رسیدیم.این طرح در واقع تشکیل حلقه های تربیتی در پایگاه ها است، حلقه های گروهی 15 الی 20 نفره. البته این را هم اضافه کنم که مقام معظم رهبری نیز در جاهای مختلف به چنین روشی اشاره داشتند و تأکید بر اینکه کسانی که در بسیج توانایی دارند سایر بسیجیان را گرد خود جمع کنند و نقش مربی را داشته باشند و مانند شمع و پروانه باشند. یا اشاره ایشان به گروه ها و حلقه های 15 تا 20 نفره در جایی دیگر و مثلاً اینکه یک بسیجی باید برای رسیدن به اهداف بزرگ بسیج، خود یک محور باشد و دیگران را هدایت کند. در این طرح یک نفر به عنوان مربی و با روش چهره به چهره در جلسات یکی دو ساعته که در هفته دو بار تشکیل می گردد با اعضای گروه در ارتباط است. این طرح بنا را بر اقناع گذاشته چرا که اگر کسی اقناع گردد در واقع آن مسئله در وجود او حکاکی می شود. در واقع باید از کارهای سطحی به سوی آموزش های عمقی حرکت کنیم. با محوریت یک سر گروه در زمینه های گوناگون اخلاقی، اعتقادی و معرفتی، با هدف مشخص در این گروه ها بحث خواهد شد. این طرح ابتدا از پایگاههای مساجد شروع شده است که ما در خرداد ماه 87 دستورالعمل آن را ابلاغ کردیم و بنا بر این شد که در هر حوزه یک پایگاه نمونه در نیمه دوم سال این کار را آغاز کند که حدود 5 هزار پایگاه در این مرحله از طرح شرکت کردند. اما با توجه به بررسی های صورت گرفته مشخص شد که طرح با نقایصی در ساختار روبه رو است. لذا با دستور سردار فرمانده محترم کل سپاه و فرمانده نیرو، حاج آقای طائب این مسئله بررسی شد و در دی ماه 87 طرح به طور کامل ابلاغ شد که این بار در نیرو یک نفر مسئول طرح گردید و دبیرخانه در این معاونت تشکیل شد. برای هر سپاه استانی هم یک نفر به عنوان مشاور فرمانده سپاه استان و مسئول طرح مشخص شد.در ناحیه و حوزه و پایگاه هم همین طور یک نفر مسئول اجرای طرح شد که در جلسات توجیهی موارد مورد نیاز به آنها اعلام شد.
در پایگاه ها مسئول طرح صالحین یا فرمانده پایگاه یا امام جماعت و یا فرد بسیجی با توانایی های بالای علمی و مهارتی است. در ادامه کار تمامی فرماندهان رده های مقاومت اعم از فرماندهان سپاه های استانی، فرماندهان نواحی، فرماندهان حوزه ها و پایگاه ها در جلسات آموزشی طرح شرکت کردند و نسبت به اجرای آن توجیه شده اند.

¤ در رابطه با شیوه گروه بندی و نحوه تقسیم بسیجیان در این گروه ها بفرمایید.

به نکته مهمی اشاره کردید همانطور که عرض کردم گروه بندی ها در قالب سن و سال است یعنی گروه ها گروه همسالان هستند که این یکی از برجستگی های این طرح است، یعنی رعایت تناسب سنی. تاکنون کارهای فرهنگی در اکثر پایگاه ها و رده ها برای سنین مختلف و به صورت یکسان اجرا می شد اما در این طرح اعضای هر گروه متناسب با سنین، کودک، نوجوان، جوان و میانسال گروه بندی می شوند که این امر کمک شایانی به بهبود کیفیت و تخصصی شدن فعالیت ها معطوف به سنین مختلف می کند.

¤ شیوه اجرای طرح در پایگاه ها چگونه است؟

همانطور که عرض کردم بنای ما در این طرح به اقناع است. در هر پایگاه به نسبت تعداد نیروها گروه های صالحین تشکیل می شوند که تحت نظارت مسئول طرح در پایگاه و فرمانده پایگاه می باشند و هر گروه هر هفته ای دوبار جلسات دو ساعته یا کمتر برگزار می کنند و در یک حلقه می نشینند و در مورد مسائل مختلف اعتقادی، اخلاقی، معرفتی و... به بحث دوطرفه البته با مدیریت مسئول و مربی گروه می پردازند که لازمه آن آموزش مربیان قوی و نیز اجرای برنامه مطالعاتی برای اعضای گروه است که بنا به منویات مقام معظم رهبری محتوای آموزشی کار را کتب شهید مطهری قرار می دهند. البته این اصلی ترین منبع است. علاوه بر این حلقه های تربیتی که به مباحثه می پردازند، مربیان می بایست در حد معقول با اعضای گروه خود ارتباط دوستانه برقرار کنند و به تفریح و اردو و برنامه های اوقات فراغت بپردازند تا روابط ورای بحث شاگرد و استادی باشد و رابطه آنها در کنار بحث مربی و متربی رابطه دوستانه باشد.
در جلسات به صورت دوطرفه تمامی سوالاتی که در ذهن اعضا است پاسخ داده می شود که در واقع مهمترین رکن این طرح همان ارتباط دو طرفه بین اعضا و مربی است.
از جمله کارکردهای اساسی این طرح کارکردهای فردی، جمعی و سازمانی است که می تواند در نوع خود در بسیج کم نظیر باشد. از ویژگی دیگر این طرح این است که این طرح تنها ویژه افراد بسیجی نیست بلکه تمام افراد می توانند با مراجعه به پایگاه های مجری طرح در آن شرکت کنند که این خود یک راه بسیار عالی و زیبا برای جذب افراد علاقه مند است که بعداً در سازمان بسیج جذب شوند. با اجرای این طرح درصدد هستیم که برای بسیجیان انگیزه و دلیل ایجاد کنیم. یعنی حضور بسیجی در پایگاه را حضوری همراه با ایجاد معرفت و آگاهی برای او بنماییم.
فوایدی که این طرح دارد نظارت و کنترل فردی نیروها، ایجاد میدان رقابت، کشف استعدادها، همفکری و همدلی، پاسخ به شبهات در اسرع وقت و ایجاد انگیزه در نیروها است و با توجه به اینکه همه هدایت گروه متوجه مسئول گروه و مربی گروه است، لازم است در گزینش این افراد دقت لازم صورت گیرد که این افراد علاوه بر توانایی اداره کار، داشتن مهارت علمی، صلاحیت های لازم دیگر، متخلق به اخلاق حسنه بوده و ضمن صبوری و تحمل در برابر ناملایمات، متواضع و اهل مشورت باشند. اگر هم بخواهم در یک جمله هدف از این همه برنامه که عرض کردم را بگویم خواهم گفت: تشکیل گروه های متناسب سنی و هم سطح با هدایت مربی و سرگروه برای پیشبرد اهداف ارزشمند و متعالی بسیج و تقویت روحیه معنوی در میان بسیجیان از اهداف اجرای طرح صالحین در پایگاه های بسیج است.

¤ شما در ابتدای بحث در رابطه با بررسی های میدانی سخن گفتید و اشاره کردید که طرح صالحین از صفر شروع نشده بلکه جمع بندی تجربه پایگاه های موفق بسیج است، در این رابطه توضیح دهید؟

از آنجا که بنده با بدنه بسیج تا سطح پایگاه ها ارتباط مستقیم دارم و در سطح پایگاه ها فعالیت داشته ام با عمده پایگاه های موفق هم در طرح اسوه ارتباط داشتم، در بررسی های میدانی این امر کمک بسزایی کرد. در واقع ما در بررسی های مان مواجه شدیم با یک مدل فعالیت در قالب های مختلف. یعنی اکثر این پایگاه ها با گروه بندی نفرات توانسته بودند به موفقیت نسبی برسند. نمونه هایی هم وجود دارد در خوزستان و در همین تهران. همین مسئله نیز کمک شایانی را به ما کرد چرا که اگر بدون این مسائل می گفتیم که در طرح صالحین نیروها را هفته ای دو بار جمع می کنیم در جلسات، برخی ها تعجب می کردند چون نمونه های ناموفق هم زیاد وجود دارد و آنها را عمدتاً دیده بودند اما وقتی مثال عینی نمونه موفق طرح صالحین را عیناً در خوزستان یا جاهای دیگر که 10 سالی است این فعالیت را دارند دیدند باورشان شد و این به یک باور تبدیل شد که می شود این طرح را به نحو احسن انجام داد. البته در خیلی از جاها در بسیج این مسئله وجود دارد که دستورالعمل ابلاغ می شود و گزارش عددی از طرف پایگاه ها بدون پایه ارائه می شود و کار ختم می شود به یک ابلاغ دستورالعمل و ارائه گزارش عددی که گاه هم دستورالعمل پر مشکل و غیراجرایی است و گاه هم پایگاه ها گزارشات غیرواقعی می دهند چون امکان اجرای دستورالعمل غیرکارشناسی را ندارند. ما در طرح صالحین این امر را مورد توجه قرار دادیم. هم در دستورالعمل نویسی کار کارشناسی و دقیق کردیم که قابل اجرا و ساده باشد و انعطاف پذیر و هم در نحوه گرفتن گزارش این مسئله را مدنظر قرار دادیم که کیفیت کار را ببینیم.

¤ شما اشاره به دستورالعمل کردید، سوال این است که دستورالعملی که برای این طرح ابلاغ نموده اید تا چه حد اجرایی است و تا چه حد انعطاف پذیر؟

در بالا اشاره کردم به خاطر بررسی های زیاد میدانی و آشنایی با پایگاه ها و مسائل آن سعی شده دستورالعمل تا حد امکان پایگاهی و اجرایی باشد و نه ستادی که تاکنون این امر در اجرای آزمایشی طرح به ما اثبات شده اما در مورد انعطاف پذیری باید بگویم در قالب و چهارچوب طرح هر گونه انعطافی قابل اجرا است. مثلاً لزومی ندارد که حتماً گروه های 15 تا 20 تشکیل داد. با توجه به توان مربی و تعداد نیروهای موجود ممکن است گروه 10 نفری یا 30 نفری هم تشکیل شود و یا اینکه لزومی ندارد که فقط کتب شهید مطهری در این جلسات کار شود یا صرفاً محتوایی که گفته شده می توان در کنار آن از مجموعه های دیگر و کتب و محتواهای دیگر هم استفاده برد. یعنی ما محدودیت های کار را برای مسئولان طرح و سرگروه ها در پایگاه ها به حداقل رساندیم تا قدرت تصمیم گیری بومی برای طرح در هر پایگاه بالا رود. ولی چهارچوب ها را باید حفظ کرد و از آن خارج نشد.

¤ به عنوان آخرین سوال بفرمایید این طرح در حال حاضر در چه مرحله ای قرار دارد؟

در حال حاضر هدفگذاری ما برای 60 درصد پایگاه های حوزه ها است که انتظار داریم در آینده نزدیک محقق شود چرا که در برخی پایگاه ها تا فراهم کردن زیرساخت های لازم، طول خواهد کشید. اما در مورد مابقی پایگاه ها لازم است با توجه به اینکه زیرساخت ها لازم و امکان اجرای طرح را ندارند در این زمینه با آنها مساعدت شده و پایگاه ها نیز در این امر تلاش لازم را داشته باشند که البته بنده امید دارم که با تلاش عزیزان بسیجی در آینده این طرح با درصد بالایی اجرایی شود. ما کار را در سپاه های استانی، نواحی و حوزه ها تکمیل کرده ایم و لازم است حلقه آخر یعنی پایگاه ها را هم کامل کنیم تا به مرحله تشکیل گروه های سنی و حلقه های تربیتی برسیم.

¤ ضمن تشکر از حضرتعالی به خاطر فرصتی که به این هفته نامه دادید.

¤برای شما آرزوی موفقیت داریم بنده هم از شما و هفته نامه وزین صبح صادق تشکر و قدردانی می کنم.

 اللهم عجل لولیک الفرج و العافیه و النصر / یا علی (ع)